Aanhoudende pijnklachten; zenuwpijn

Na een borstamputatie of borstsparende operatie waarbij lymfeklieren uit het okselgebied zijn verwijderd of de oksel bestraald is, kan zenuwpijn optreden. Deze pijn wordt ook wel ‘Post Mastectomie Pijn Syndroom' (PMPS) genoemd of neuropathische pijn. PMPS komt kort na de operatie bij veel vrouwen voor. Vaak verdwijnt deze pijn binnen zes maanden vanzelf, maar bij ongeveer 30% blijft de pijn aanwezig. De pijn begint doorgaans meteen of kort na de operatie en wordt in de periode van herstel na de operatie niet minder, neemt soms zelfs toe. De pijn kan echter ook  pas maanden of jaren later optreden. Waarom het jaren later nog kan optreden, is niet bekend. Kenmerkend voor deze pijn is dat het niet reageert op de bekende pijnstillers zoals paracetamol, naproxen e.d.

 

Sommige soorten chemotherapie (bijvoorbeeld met taxanen of vinca alkaloiden) kunnen ook zenuwpijn veroorzaken. Deze pijn uit zich in prikkelingen en tintelingen in handen en voeten. Meestal gaat deze zenuwpijn na enige tijd over, maar soms ook niet. De klachten beginnen meestal al tijdens de behandeling met chemotherapie  Deze pijn is moeilijk te behandelen.

 

Er valt niet te voorspellen wie wel of niet zenuwpijn zal krijgen.  Er is nog weinig onderzoek naar gedaan. Bij een percentage vrouwen gaat de pijn vanzelf over. Bij anderen wordt de zenuwpijn chronisch. Chronische zenuwpijn (langer dan 3 tot 6 maanden achtereen)  is moeilijk te behandelen.

 

De standaard behandeling van zenuwpijn bestaat nog niet. Daarom wordt er nog steeds onderzoek naar gedaan.

Oorzaak en ontstaan

Bij de amputatie waarbij ook de oksellymfeklieren worden verwijderd kan de gevoelszenuw worden doorgesneden of beschadigd. Deze loopt door het operatiegebied en is tijdens de operatie moeilijk te zien. Het is dus geen gevolg van slordig opereren. Er zal in ieder geval gevoelsverlies optreden in het gebied dat door deze zenuw bedient wordt d.w.z. dat de huid van het okselgebied en de achterzijde van de arm  en schouder doof en onaangenaam zal aanvoelen bij het aanraken.  Dat is normaal en komt bij 60 tot 70 procent van de behandelde vrouwen voor. Dit dove gevoel blijft  levenslang aanwezig. Echter bij een aantal personen zal dit gebied juist pijnprikkels geven bij bijv. zachte aanraking. In een ongevoelig gebied ontstaat dus juist overgevoeligheid.  Door het langdurig uitzenden van prikkels vanuit de overgevoelige zenuwuiteinden uit het okselgebied naar het ruggenmerg en de hersenen ontstaat centrale sensitisatie: verhoogde gevoeligheid voor pijn. Bij centrale sensitisatie breidt het pijnlijke gebied zich vaak uit. De pijn blijft aanwezig en kan dus chronisch worden.

Hoe herken je zenuwpijn?

Kenmerkend voor zenuwpijn zijn ongewone pijnsensaties zoals: brandend, schrijnend, zeurend, ‘speldenprikken', stekend of een ‘strakke band'-gevoel om de borstkas en/of bovenarm.

De pijn wordt gevoeld in de huid van de oksel, aan de achterzijde van de bovenarm, aan borstkaswand en aan de schouder van de geopereerde zijde. De grootte van het gebied waarin pijn ervaren wordt, varieert per persoon. De zenuwpijn ontstaat meestal kort na de operatie of binnen enkele maanden. De pijn kan variëren van storend tot zeer hevig, constant of wisselend.

De hevigheid van de pijn kan toenemen bij inspanning, maar ook bij kou en hitte, bij vermoeidheid en bij emotie.

Diagnose

De meeste ziekenhuizen beschikken over een pijnpoli. Het beste is dus je met een verwijzing daar te melden  en een goede diagnose te laten stellen.

Zenuwpijn kan vastgesteld worden door andere oorzaken van pijn uit te sluiten. Doordat de kenmerkende pijnsensaties niet reageren op de gebruikelijke pijnstillers, wordt duidelijk dat er sprake is van andere pijn dan pijn die hoort bij een operatie.

Behandeling

Dé behandeling voor deze vorm van zenuwpijn bestaat nog altijd niet .Daarom wordt door de ene pijnspecialist het ene voor gesteld terwijl een andere specialist iets heel anders zal voorstellen.  Wat bij de een helpt, werkt bij de ander niet of nauwelijks.  Hieronder staan een aantal behandelingen die mogelijk effectief kunnen zijn.

                                                           

Medicijnen

  • Middelen tegen depressie: Amitriptyline wordt vooral voorgeschreven bij brandende pijn. Hiervan is bekend dat bij zenuwpijn een veel lagere dosis van het antidepressivum nodig is dan bij depressie. Een antidepressivum heeft 3 à 4 weken nodig om effect te kunnen hebben.
  • Middelen tegen epilepsie: zoals Carbamazepine, Fenytoïne en Gabapentine, vooral voorgeschreven bij stekende pijnscheuten.
  • Lyrica  is een middel speciaal ontwikkeld voor zenuwpijn
  • Migrainemiddelen zoals: Clonidine, dat vooral bij tintelingen werkt.

Soms wordt een combinatie van deze medicijnen voorgeschreven.

 

Medicijnen hebben altijd bijwerkingen. Alle bovengenoemde middelen zullen sufheid  veroorzaken.

Het verdient aanbeveling het medicijn enige tijd uit te proberen. Vaak verdwijnen de bijwerkingen bij langer gebruik.

 

Capsaïcine crème in een concentratie van 0.025 tot 0.075% en 3 tot 4 maal per dag toegepast op de huid kan pijnimpulsen verminderen en  effectief zijn.

 

Zenuwblokkade

Soms stellen artsen een zenuwblokkade voor. Altijd wordt eerst een proefblokkade uitgevoerd om te kijken of de behandeling zin heeft. Daarbij wordt een verdovende vloeistof in de aangedane zenuwbaan gespoten om te kijken of er effect is. Zo ja dan kan tot een definitieve blokkade besloten worden. Bij de een helpt deze ingreep wel, bij een ander is er nauwelijks vermindering van pijn.

De behandeling vindt altijd plaats in een ziekenhuis door een pijnarts-anesthesioloog.

 

Tens

Transcutane Elektrische Zenuw Stimulatie (TENS) maakt gebruik van een klein apparaatje met elektrodes die op de huid geplaatst worden. Het apparaatje brengt elektrische pulsen over aan de betrokken zenuwen. Een TENS-behandeling kan de pijn verlichten. U kunt het zelf of met de hulp van een ander aansluiten. De behandeling wordt voorgeschreven door een pijnarts of fysiotherapeut.

 

Acupunctuur

Uitgevoerd door een ervaren en deskundig acupuncturist kan acupunctuur verlichting van de pijn geven, maar er wordt aangeraden niet aan de geopereerde kant te prikken, vanwege de kans op infectie of lymfoedeem.

 

Neurostimulatie

Als alle bovengenoemde behandelingen geen effect hebben, kan nog geprobeerd worden via een neurostimulator de pijn te laten afnemen. Hierbij wordt een klein apparaatje ingebracht zoiets als een pacemaker. Ook hier wordt altijd eerst een proefplaatsing uitgevoerd om te kijken of het helpt. Zo ja dan wordt de stimulator geplaatst. Hiervoor is een operatie noodzakelijk. Helaas is ook deze methode niet voor iedereen werkzaam, zelfs als de proefplaatsing succesvol lijkt.

 

Lymfoedeem

Ernstige, maar soms ook geringe aanwezigheid van lymfoedeem kan zenuwpijn doen toenemen. Lymfoedeem moet behandeld worden door een daarvoor opgeleide fysio  of huid-therapeut.  Lymfetaping kan in sommige gevallen de zenuwpijn doen afnemen.

 

Fysiotherapie

Tot slot kan fysiotherapie helpen om de beweeglijkheid van de schouder te vergroten, de spieren te ontspannen en een goede houding aan te leren.

Wat kun je zelf doen

Belangrijk is dat je zoekt naar wat voor jou het beste helpt tegen de pijn. En soms is dat een hele zoektocht die wel een tijdje duurt. Wordt niet moedeloos als de eerste behandeling niet aanslaat maar blijf vragen om een adequate pijnbestrijding. Pijn moet niet gebagatelliseerd worden.

 

Omdat iedereen anders is en anders reageert op pijn, is het goed om zelf actief op zoek te gaan naar verlichting. Ga na wanneer de pijn toeneemt of juist afneemt, en probeer oplossingen te vinden wat voor jou werkt. Bijvoorbeeld:

  • warmte (warme baden, je warm kleden)
  • op tijd rust nemen en je arm hoog leggen
  • rust en beweging afwisselen (niet bewegen is niet goed)
  • geen knellende kleding dragen
  • draag zachte stoffen
  • zware borstprotheses vervangen door lichtgewicht protheses met een b.h met brede banden

Vanuit de cognitieve psychologie wordt daarnaast aangeraden actief om te gaan met je pijn. Hiermee wordt bedoeld dat je oog hebt voor de realiteit en de feiten die er liggen, hulp vraagt en je niet uit het veld laten slaan. Geadviseerd wordt om zo neutraal en objectief mogelijk naar je pijn te kijken en ervoor te waken dat de pijn je door emoties en fantasie angst aanjaagt. Je kunt hiervoor een gespecialiseerd psycholoog consulteren.

Ga naar de arts

Zenuwpijn moet liefst in een vroeg stadium behandeld worden.  Heb je  pijn zoals beschreven, wacht dan niet af of de pijn vanzelf overgaat, maar bespreek het met je huisarts of behandelend specialist en vraag zo nodig om doorverwezen te worden naar een pijnpoli.

 

Als je van alles geprobeerd hebt en toch zoveel pijn houdt dat je in je functioneren belemmerd wordt dan is mogelijk een pijnrevalidatie-programma in een revalidatiecentrum een optie. Deze revalidatie heeft niet als doel pijnvermindering maar een beter functioneren. Soms kan dat betere functioneren echter ook pijnvermindering met zich meebrengen.

Informatie

Ben je op zoek naar lotgenoten die je kunnen helpen aan informatie? Dan kun je een mail sturen naar de ervaringsdeskundigen van het serviceteam. Zij zijn bereid je in al je vragen te ondersteunen vanuit hun eigen ervaring.

 

In het blad B heeft een artikel gestaan over zenuwpijn:

 

Op onze B-Bewust site staat een filmpje over de late gevolgen na borstkanker:

 

Via de nieuwsbrief late gevolgen blijf je op de hoogte van alle nieuwtjes of ervaringsverhalen, ook over zenuwpijn:

  

Internetsites met informatie over (zenuw)pijn


Fora over zenuwpijn

Laatst gewijzigd: 09-07-2014

Tags bij dit artikel

Reacties

Schrijf een reactie

Reageren

Let op: je reactie wordt inclusief de opgegeven naam onderaan deze pagina gepubliceerd.  BVN behoudt het recht om deze (op taalgebruik) aan te passen of te verwijderen.

Wil je een vraag stellen, gebruik dan het "Stel je vraag"-formulier. Je vindt dit formulier rechts bovenaan deze pagina.

 

Nieuwe reacties:

Typ het getal twintig in cijfers:

Submenu