Ervaring reintegratie, werk en keuring - Johanna Fijn

Dit is een samenvatting van de lezing, gehouden door Johanna Fijn in Oost Souburg, april 2007. Johanna is lid van de werkgroep vermoeidheid BVN

Als ervaringsdeskundige ben ik gevraagd om wat informatie te geven over werkhervatting, reïntegratie en eventuele afkeuring. Ik heb 10 jaar geleden kanker gekregen en ben als gevolg van alles nu veel moe. Ik kan nog maar eenderde doen van wat ik voordat ik ziek werd deed.

Om meer bekendheid aan vermoeidheid en kanker te geven ben ik actief bij de Nederlandse Federatie van Kankerpatiënten Organisaties en in de werkgroep vermoeidheid BVN.

Ik ben door de vermoeidheid niet meer aan het betaald werken toegekomen. Ik ben 80-100% afgekeurd en helaas terecht denk ik. In het vrijwilligerswerk merk ik dat 3 maal per week tweeënhalf uur werken voor mij het maximaal haalbare is.

Een jaar na het begin van de behandelingen ben ik weer gestart met werken. Om te beginnen met tweemaal in de week twee uur. Na een paar weken bleek dit al te veel. Geleidelijk aan heb ik het in een jaar kunnen opbouwen tot drie maal tweeënhalf uur met elke keer een lunchpauze ertussen.

Ik had leuk werk, een goede baas en goede collega’s. Desondanks is het me niet gelukt om op een hoger niveau te komen. Er zaten in die beperkte tijd te veel schommelingen in het tempo van werken. Na twee jaar kwam ik in de WAO.

Ik heb daarbij bij mijn baas gevraagd om op therapeutische basis te kunnen blijven werken. Want het zou toch wel een keer lukken om voor een deel uit de WAO te komen.

Helaas is dat bij mij niet gelukt en na ruim 3 jaar therapeutisch werken heb ik afscheid genomen, met de wetenschap dat ik alles geprobeerd heb.

Bij contacten met lotgenoten hoor ik vaak dat men er lang over doet om het oude patroon met daarin werk weer op te pakken. Dat is denk ik wat iedereen ook het liefste wil. 

Maar wat te doen als het terugkeren op het werk niet lukt en er een gedeeltelijke of totale afkeuring in zicht komt?

Dit is een langdurig proces en er moet veel tijd aan besteed worden. Voor jezelf is het ook heel emotioneel.

Wat u kunt doen?

• Ga allereerst voor u zelf na wat u wel en wat u niet kunt. Bedenk daarbij wat er met u gebeurt nadat u actief was geweest. Hoe lang moet u rusten voordat u weer iets kunt doen? Houd dat gedurende een week bij in bijvoorbeeld uw agenda.

• Een optelsom van het voorgaande toont aan wat voor u in een week aan activiteiten mogelijk is.
• Dit deelt u door het aantal dagen. Vergeet niet dat u zichzelf moet verzorgen en dat eten en boodschappen ook gedaan moeten worden. 

Zo krijgt u inzicht in wat u aan betaald werk zou kunnendoen. De tijd dat u niets kunt doen is tijd om te rusten of slapen. Realiseert u zich dat wanneer u te veel doet dit klachten van overbelasting kan geven zoals vermoeidheid en pijn.

Ook kunt u een zelftest doen om de vermoeidheid inzichtelijk te maken (in een agenda per dagdeel op een schaal van 0 tot 10 de activiteiten vermelden en de mate van vermoeidheid aankruisen). Zo kunt u goed het verloop zien.

Houd er rekening mee dat wanneer u iets te veel gedaan hebt en daardoor overbelast bent, u langere tijd nodig hebt om er weer vanaf te komen.

Ook een manier is de wekkermethode waarbij u een kookwekker op een kwartier zet en iets gaat doen. Na dat kwartier gaat u een kwartier rusten. Uw energie moet dan weer op het beginstadium zijn.             

Ga voor u zelf na hoe lang u kunt:

• staan

• zitten
• bepaalde handelingen kunt doen
• regelmatig terugkerende bewegingen kunt doen
• kunt telefoneren
• achter een PC kunt werken 

Geef aan hoe lang u dit kunt doen en hoeveel tijd u moet rusten voordat u dit weer kunt doen. Zijn er door de behandeling lichamelijke beperkingen ontstaan? Op deze manier ontwikkelt u voor u zelf een beeld van wat wel en niet kan.

U gaat naar het keuringsgesprek verzorgd gekleed, maar niet stralend, waardoor onterecht het beeld zou kunnen ontstaan dat u de wereld aan kan.

Wanneer er gezegd wordt dat u er goed uit ziet, geef dan aan dat u daar blij om bent en dat dit zo is om dat u rustig aan hebt gedaan , om in dit gesprek alles goed te kunnen verwoorden. Geef ook aan dat u verwacht na dit gesprek een tijd nodig te hebben om weer op verhaal te komen.

In het hele gesprek is dit een doorlopend thema. Aangeven wat u kunt en aangeven hoeveel tijd u nodig hebt om bij te komen voordat u weer iets anders kunt doen.

Neem iemand mee naar een keuringsgesprek. Een goede tip is om een vertrouwenspersoon van een vakbond mee te vragen. Op deze wijze kunt u een eerlijk plaatje geven van wat u kunt en wat uw beperkingen zijn.

Realiseert u zich ook dat de keurende partij wellicht zal vinden dat er nog wel een schepje bovenop kan. Belangrijk is ook dat u zich goed realiseert of u er alles aan gedaan hebt om weer terug te komen op uw oude niveau.

Het is goed om te weten dat er nog altijd verbeteringen kunnen optreden in de loop van de tijd.

Stel haalbare doelen zoals:

• extra rust en veel eenvoudig werk, na 6 maanden bekijken hoe het dan gaat

• extra rust en af en toe intensief werk, na 6 maanden bekijken hoe het dan gaat
• extra rust en veel intensief werk, na 6 maanden bekijken hoe het dan gaat
• wat minder extra rust en veel intensief werken, na 3 maanden kijken hoe dat gaat.

In uw agenda kunt u ook een cijfer van 1 (=ik heb moeten stoppen en ben er heel erg moe van) tot 10 (=alles ging goed en ik ben er acceptabel moe van) geven om aan te geven hoe u het gedane werk waardeert.

De werkelijkheid is niet dramatisch wanneer je naar goede momenten of dagen kijkt. Ik leef en ervaar kwaliteit van leven.

De buren weten wat ik wel en niet kan. Als ze me niet veel zien vragen ze of ik weer zo moe ben geweest.

Buitenstaanders snappen het vaak niet of zijn er bang voor. ‘Het is al zo lang geleden en ben je er nog niet over heen?’ wordt me nog wel eens gevraagd. Ik geef dan aan dat ze maar eens 24 uur moeten meelopen en dan wel zien wat ik wel en niet kan.

Ik moet mijn agenda beter beheren dan toen ik nog werkte. De momenten dat ik buiten de deur ben, voel ik me redelijk goed als ik het heb ingepland. Thuis ben ik soms te moe om voor mijn eten te zorgen. Ook het lezen van de krant of een tijdschrift is vaak te veel.

Als u goed naar uzelf kijkt dan zult u misschien wel ontdekken hoe deze onderwerpen ook bij u van toepassing kunnen zijn.