Mannen en borstkanker

Bij mannen is borstkanker een zeldzame ziekte. Maar het aantal mannen met borstkanker neemt de laatste jaren wel toe. Per jaar krijgen in Nederland ongeveer honderd mannen borstkanker. 0,2 procent van alle vormen van kanker bij mannen is borstkanker. Bij vrouwen is dat 31 procent. Evenals vrouwen kunnen mannen op elke leeftijd borstkanker krijgen, het grootste aantal komt voor tussen de 60 en 80 jaar. Bij jonge mannen is borstkanker nog zeldzamer; slechts enkele gevallen per jaar.

Bron: NKR incidentiecijfers www.iKCnet.nl.

Veel mensen weten niet dat ook mannen borstkanker kunnen krijgen. Daardoor wordt de mannenborst bijna nooit onderzocht, niet door mannen zelf, maar ook niet door hun arts. Ook negeren mannen symptomen en stellen ze een bezoek aan een dokter uit. Het valt voor een man ook niet mee om te accepteren dat hij borstkanker zou kunnen hebben, een ziekte die ten onrechte als een typisch vrouwelijke ziekte wordt beschouwd.

Door de zeldzaamheid is er ook veel minder onderzoek gedaan dan naar borstkanker bij vrouwen. Daardoor was er tot voor kort weinig over bekend.

De borst van een volwassen man lijkt op de borst van een meisje vóór de puberteit. Beiden hebben een paar melkgangen vlak achter en naast de tepel. Bij meisjes gaan zich onder invloed van hormonen melkgangen, melkklieren, vetweefsel en bindweefsel ontwikkelen. Ook bij jongens reageert het borstweefsel op hormonen: mannelijke hormonen houden verdere groei van borstweefsel tegen. Soms veroorzaakt een onbalans in de hormonen tijdelijk borstgroei bij jongens in de puberteit. Mannen hebben dus wat melkgangen in de borst en soms een paar melkklieren. Bij volwassen mannen kan de groei van borstweefsel worden gestimuleerd door ziektes die gevolgen hebben voor de hormoonhuishouding, zoals teelbalkanker en bijnierkanker. Behandeling met oestrogenen voor bepaalde ziektes zoals prostaatkanker heeft ook dat effect.

In het internationale tijdschrift Cancer World is in september 2009 een interessant artikel verschenen over borstkanker bij mannen. De risicofactoren bij mannen zijn voor een groot deel gelijk aan die voor vrouwen. Een van die risicofactoren is erfelijkheid. Andere risicofactoren zijn ernstig overgewicht, alcoholgebruik en gebrek aan beweging.

Maar een belangrijke risicofactor voor mannen is het syndroom van Klinefelter. Mannen met dit syndroom hebben twintig tot zestig maal meer kans op het krijgen van borstkanker dan andere mannen. Zij zijn drager van een of meer extra X-chromosomen. Dit veroorzaakt hormonale stoornissen, gynaecomastie (abnormale vergroting van de borsten en weinig ontwikkelde geslachtsorganen.

Deze mannen hebben meestal ook weinig testosteron (een mannelijk hormoon). Er zijn aanwijzingen uit onderzoek dat de oorzaak van borstkanker bij mannen een hormonale oorzaak heeft en dat er ook een verhoogde kans is op longkanker en non-Hodgkin-lymfoom. Door de hormonale oorzaak van borstkanker hebben deze mannen een verlaagde kans op prostaatkanker.