Goede borstkankerscreening vraagt om voldoende capaciteit

Bijna 6.000 borstkankers opgespoord in 2025. Tegelijkertijd wachten vrouwen door capaciteitsproblemen nog steeds te lang  op een nieuwe uitnodiging. Borstkankervereniging Nederland vindt dat de toegankelijkheid van het bevolkingsonderzoek snel moet verbeteren. 

Het bevolkingsonderzoek borstkanker blijft van grote waarde. In 2025 werden bijna 6.000 borstkankers ontdekt bij vrouwen die deelnamen aan het onderzoek. Het onderzoek kan ervoor zorgen dat borstkanker eerder wordt ontdekt, soms nog voordat iemand zelf klachten heeft. Dat is belangrijk voor de behandelmogelijkheden en de vooruitzichten van vrouwen. 

Maar de nieuwste Monitor Bevolkingsonderzoek Borstkanker laat ook zien dat de uitvoering onder druk staat. Door personeelstekorten en capaciteitsproblemen krijgt een groot deel van de vrouwen niet binnen de beoogde twee jaar een nieuwe uitnodiging. De gemiddelde tijd tussen uitnodigingen was in 2025 27,8 maanden. Voor ruim 6% van de vrouwen is de wachttijd zelfs meer dan 3,5 jaar geworden.

Ingrid Wiechers, directeur van Borstkankervereniging Nederland: 
“Het is niet uit te leggen dat vrouwen langer moeten wachten op een onderzoek dat juist bedoeld is om borstkanker vroeg op te sporen. We zijn blij dat het bevolkingsonderzoek zoveel borstkankers ontdekt, maar die waarde staat onder druk als de toegang niet op orde is. Vrouwen moeten erop kunnen vertrouwen dat zij op tijd worden uitgenodigd. Daarnaast is het belangrijk dat alle vrouwen bereikt worden; dat lukt nu niet voldoende. Dat zou veel kunnen opleveren.” 

Deelname vraagt blijvende aandacht

Ook de deelname aan het bevolkingsonderzoek verdient aandacht. In 2025 nam 65,2 procent van de uitgenodigde vrouwen deel. Dat percentage is de afgelopen jaren gedaald. Vooral onder vrouwen jonger dan 55 jaar is de afname zichtbaar. 
Het is belangrijk om te begrijpen waarom vrouwen niet deelnemen en hoe zij beter geïnformeerd en ondersteund kunnen worden bij hun keuze. Goede, begrijpelijke informatie over zowel de voordelen als de beperkingen van het bevolkingsonderzoek is daarvoor essentieel.

Meer zicht op gevolgen van langere wachttijden

Borstkankervereniging Nederland vraagt zich daarnaast af wat de gevolgen zijn van de langere wachttijden. Nu de tijd tussen uitnodigingen door capaciteitsproblemen niet korter wordt, roept dat belangrijke vragen op. Neemt het aantal intervalkankers hierdoor toe? Worden tumoren vaker pas in een later stadium ontdekt? 
Borstkankervereniging Nederland roept de overheid en de uitvoerders op om te investeren in voldoende capaciteit, het tweejaarlijkse uitnodigingsinterval zo snel mogelijk te herstellen en tot die tijd de gevolgen van langere intervallen goed te monitoren. 
“Het bevolkingsonderzoek verdient het om behouden en versterkt te worden. Het spoort borstkanker vroeg op en kan daarmee voor vrouwen veel betekenen. Maar de meerwaarde staat of valt met tijdige toegang en goede kwaliteit. Vroege opsporing kan uiteindelijk veel zorg – en dus ook kosten – voorkomen. Maar de belangrijkste meerwaarde is dat het behandeltraject voor de patiënt minder ingrijpend is. Dat patiëntperspectief staat wat mij betreft voorop”, aldus Wiechers. 

Gepubliceerd op 5 november 2026