Vragen en antwoorden over siliconen borstimplantaten

We horen regelmatig van borstkankerpatiënten dat zij twijfelen over een reconstructie met siliconen borstimplantaten. We zetten daarom een aantal vragen en antwoorden voor je op een rij. 

Wie bepaalt of siliconen borstprothesen veilig zijn?

De Europese Unie, Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGJ), Rijksinstituut voor Veiligheid en Milieu (RIVM) en het Ministerie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) bepalen de veiligheid van borstprothesen. Volgens deze instanties is op dit moment het gebruik van borstprothesen veilig.   

Laten alle borstimplantaten siliconendeeltjes los?

Ja, dat kan. Zowel implantaten van vloeibare als vaste inhoud kunnen siliconendeeltjes loslaten. Dit wordt ook wel ‘zweten’ genoemd. Dit blijkt uit onderzoek dat 20 september 2021 werd gepubliceerd. 400 vrouwen met borstimplantaten zijn onderzocht. Er werd bij 87 procent deeltjes van het implantaat op andere plekken in het lichaam aangetroffen. Bij 92,5 procent van de vrouwen werden ontstekingsreacties in het lichaam aangetoond. Volgens de chirurgische bijsluiter van de NVPC blijven siliconen wel in het kapsel zitten, Dat is het vlies dat het lichaam aanmaakt rond het implantaat. Tot nu toe is er geen wetenschappelijk bewijs dat er gevolgen kunnen zijn van siliconendeeltjes in het lichaam. Dit betekent echter niet dat er geen gevolgen van kunnen zijn. 

Zijn er eenvoudige testen waarbij aangetoond kan worden of er siliconen in het lichaam verspreid zijn? 

Momenteel zijn er geen testen die siliconen in het lichaam kunnen aantonen. Er worden ook geen standaard controle momenten ingepland voor mensen met implantaten. Alleen bij klachten kan er vervolgonderzoek verricht worden door de plastisch chirurg. 

Wat is BIA-ALCL?

BIA-ALCL komt van de Engelse term “Breast Implant-Associated Anaplastic Large-Cell Lymphoma”. Dit staat in het Nederlands voor “borstimplantaat gerelateerd grootcellig anaplastisch lymfoom”. Dit is een zeldzame vorm van lymfeklierkanker. Omdat de ziekte zo zeldzaam is, is de kans op het krijgen van deze ziekte nog steeds heel klein wanneer iemand siliconen implantaten heeft. Ongeveer 1 op 7.000 vrouwen met siliconen borstimplantaten krijgt BIA-ALCL tegen de tijd dat ze 75 is. Vrouwen met een borstimplantaat hebben een 400 keer verhoogd risico op het krijgen van BIA-ALCL. Dit komt overeen met een kans van 0,014%. De ziekte lijkt meer voor te komen met implantaten met een geribbeld oppervlak. 
 
Zwellen en/of knobbeltjes in de borst met het implantaat zijn symptomen van BIA-ALCL. Maak meteen een afspraak met je huisarts, plastisch chirurg of oncologisch chirurg als één van deze verschijnselen zich bij je voordoen. Omdat BIA-ALCL heel zeldzaam is, zijn huisartsen er niet altijd op bedacht. Onder plastisch chirurgen is veel aandacht voor dit onderwerp. Je mag verwachten dat jouw plastisch chirurg goed op de hoogte is. 

Wat is BII? 

BII komt van de Engelse term Breast Implant Illness. In het Nederlands betekent dit borstimplantaat ziekte. Dit is een verzameling van symptomen die sommige vrouwen ervaren nadat ze een borstimplantaat hebben gekregen. De ervaren symptomen zijn onder andere vermoeidheid, spier- en gewrichtspijn, geheugenproblemen, hoofdpijn, haaruitval, slaapstoornissen en somberheid. Momenteel is er nog weinig bekend over BII. Het is onbekend hoeveel mensen BII krijgen en er is momenteel geen test die kan bewijzen dat de symptomen door de implantaten komen. Als je klachten ontwikkelt, kan je terecht bij je plastisch chirurg. Als je arts verwacht dat je klachten zeer waarschijnlijk door de siliconen zijn ontstaan, kunnen deze mogelijk verwijderd worden. Dit wordt dan vergoed door de verzekering. Het grootste deel van de mensen met siliconen implantaten ontwikkelt geen klachten. 

Hoe groot is het risico op het ontstaan van auto-immuunziektes door siliconen borstprothesen? 

Dat weten we niet. Er zijn verschillende studies gepubliceerd met verschillende resultaten. Bij sommige studies wordt er wel een verband gevonden tussen auto-immuunziekten en siliconen borstprotheses, en bij andere studies niet. Uit het onderzoek van Willem Cohen Tervaert blijkt dat vrouwen met een borstimplantaat een 1,45 keer hogere kans hebben op een auto-immuunziekte. Uit een recente studie van het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis blijk dat er geen grotere kans is op een auto-immuunziekte na het krijgen van een siliconen implantaat na en borstkankerbehandeling. Er moet nog meer onderzoek gedaan worden. 

De Franse inspectie heeft geadviseerd om geen implantaten met een ruwe textuur te gebruiken. Waarom neemt de Nederlandse inspectie (IGJ) dit advies niet over? 

De Franse inspectie nam dit besluit omdat de meeste vrouwen met BIA-ALCL ruwe implantaten hebben of hadden. Er is nog niet voldoende wetenschappelijk bewijs dat gladde implantaten geen BIA-ALCL veroorzaken. Daarom neemt de Nederlandse inspectie (IGJ) het advies niet gelijk over. Hetzelfde geldt voor andere Europese landen. Er is nog meer onderzoek nodig naar het verband tussen ruwe en gladde implantaten en BIA-ALCL. De IGJ gaat dat samen met andere Europese landen doen. Zodra dit klaar is, zullen zij een advies geven. Tot dat moment is het van belang dat arts en patiënt samen besluiten welke vorm van borstreconstructie en mogelijk wat voor prothese het beste is. De nu bekende risico’s kunnen daarin worden meegenomen. 

Zijn implantaten met een glad oppervlak veiliger dan die met een ruwe buitenkant? 

Implantaten met een ruwe buitenkant worden meer in verband gebracht met het ontwikkelen van BIA-ALCL. Zoals hierboven beschreven, is er echter geen bewijs dat gladde implantaten veiliger zouden zijn dan ruwe.  

Er is geen nieuw keurmerk  afgegeven voor de siliconen implantaten met een ruwe textuur van fabrikant Allergan. Wat betekent dat voor Nederland?

De Franse keuringsinstantie heeft besloten het keurmerk van de siliconen implantaten met ruwe structuur van de fabrikant Allergan niet te vernieuwen. De instantie heeft om aanvullende gegevens van de fabrikant gevraagd die nodig zijn voor de herbeoordeling. Deze implantaten worden niet meer geproduceerd en gebruikt, ook niet in Nederland, totdat het keurmerk opnieuw wordt afgegeven. De Franse inspectie benadrukt dat er geen direct risico is voor vrouwen die dit implantaat al hebben laten plaatsen.

Ik heb een borstimplantaat van Allergan. Wat nu?  

Het blijkt dat gevallen van BIA-ALCL vooral voorkomen bij implantaten van Allergan met een ruwe structuur. De kans dat je BIA-ALCL krijgt, is heel klein: 0,014 procent. Als jij je toch zorgen maakt, kun je een afspraak maken met de huisarts. Deze onderzoekt vervolgens of er voldoende reden is om je door te verwijzen naar een plastisch chirurg. 

Moet ik mijn borstimplantaat van Allergan geregeld laten controleren? 

Voor zover wij weten zijn extra controles niet bewezen nuttig. Mocht je iets afwijkends voelen, zien of je zorgen maken, maak dan altijd een afspraak met je huisarts of plastisch chirurg. 

Worden bij cosmetische borstoperaties dezelfde implantaten gebruikt als bij een operatie na borstkanker? 

Ja.

Waarom worden siliconen borstimplantaten niet standaard om de zoveel jaar (bijv. tien) vervangen? 

Het grootste deel van de vrouwen ontwikkelt geen klachten na het plaatsen van siliconen borstimplantaten. Daarnaast is elke operatie is een risico, je kunt bijvoorbeeld een infectie krijgen.  

Zijn Monobloc Hydrogel implantaten veiliger? 

Er is nog weinig onderzoek bekend over Monobloc hydrogel implantaten. Dat maakt het moeilijk te beoordelen of mogelijke bijwerkingen aan de Monobloc Hydrogel te wijten zijn of andere oorzaken hebben. Ook deze protheses hebben een buitenste laag van siliconen, waardoor je nog steeds siliconen in je lichaam hebt.  

Wordt er tijdens een intakegesprek met een plastisch chirurg gesproken over risico’s van implantaten? 

Als het goed is gebeurt dit wel, en je kunt er zeker altijd om vragen. Plastisch chirurgen hebben hier afspraken over gemaakt. Meer informatie over siliconen borstimplantaten vind je in de chirurgische bijsluiter. Als je twijfelt of je plastisch chirurg alle risico’s goed met je bespreekt, mag je altijd een second opinion aanvragen.

Waar kan je informatie vinden over siliconen borstimplantaten en bijwerkingen? 

Wanneer je siliconen borstimplantaten overweegt, krijg je van je plastisch chirurg uitgebreide mondelinge en schriftelijke informatie over de ingreep. Ook worden de mogelijke risico’s besproken. Daarnaast heeft de Nederlandse Vereniging van Plastisch Chirurgen (NVPC) ook een uitgebreide chirurgische bijsluiter ontwikkeld. Deze wordt regelmatig bijgewerkt en er staan recente cijfers in over de risico’s van borstprothesen. Ook op de websites van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en Rijksinstituut voor Veiligheid en Milieu (RIVM) is informatie over borstprothesen te vinden. 

Wat zijn de signalen dat ik mogelijk last heb van mijn siliconen borstprothese? 

Er worden meerdere signalen genoemd, zoals gewrichtspijn, vermoeidheid, rode vlekken, huiduitslag, hoofdpijn, gevoelsstoornissen en verhoogde gevoeligheid voor infecties. Let wel op: dit zijn klachten waar veel vrouwen last van hebben. Ook vrouwen zonder protheses. Andere indicaties: De borst met de prothese zwelt op en er ontstaat een knobbel. Zoek in de laatste twee gevallen meteen contact met je (huis)arts of plastisch chirurg. 

Waar kan ik terecht? 

Ik voel me niet serieus genomen door mijn arts. Wat moet ik nu doen? 

Je kunt een second opinion aanvragen bij een andere plastisch chirurg. In het VUMC in Amsterdam wordt bijvoorbeeld op de poli interne geneeskunde een siliconen prothesen spreekuur gehouden. Hier vind je uitleg over hoe je een second opinion kunt aanvragen. 

Waar worden siliconen borstimplantaten geregistreerd? 

Borstimplantaten worden vastleggen door plastisch chirurgen in de landelijke kwaliteitsregistratie DBIR. Nederland was het eerste land met zo’n register. Iedereen met een borstimplantaat wordt geregistreerd, tenzij daartegen bezwaar wordt gemaakt. Deze registratie is er voornamelijk om te achterhalen wie welk type implantaat heeft als dat nodig blijkt te zijn. Als bijvoorbeeld blijkt dat een bepaald type implantaat niet veilig is, kan gemakkelijk gevonden worden wie dat type implantaat heeft. De afspraak is dat iedereen bij het eerste consult bij de plastisch chirurg een informatiebrochure over de landelijke kwaliteitsregistratie DBIR krijgt. 

Wordt het verwijderen van siliconen borstimplantaten vergoed?

Dankzij de inzet van Borstkankervereniging Nederland, Meldpunt Klachten Siliconen en de Nederlandse Vereniging van Plastisch Chirurgen (NVPC) wordt het verwijderen van siliconen implantaten vergoed door de zorgverzekeraar, mits vrouwen bewezen klachten hebben door deze protheses. 

Is er een alternatief voor siliconen borstprothesen? 

Ja. Er zijn ook borstreconstructie technieken waarbij lichaamseigen weefsel wordt gebruikt. Je leest er meer over in het dossier borstreconstructie. 

Ik wil mij oriënteren op andere borstreconstructie methodes. Hoe doe ik dat? 

Je plastisch chirurg kan je hierover voorlichten en vertellen wat er bij jou mogelijk is. Je hebt zelf een grote stem in dit proces. Om je te helpen bij het maken van een keuze over borstreconstructie, hebben Borstkankervereniging Nederland samen met de Nederlandse Vereniging van Plastisch Chirurgen (NVPC) informatie ontwikkeld over alle mogelijkheden van borstreconstructie. Hier vind je ook ervaringen en foto’s van vrouwen over verschillende borstreconstructie technieken. Let op: Zonder medische indicatie heb je geen recht op vergoeding van een nieuwe borstreconstructie. 

Wat zijn de belangenbehartigingsacties van Borstkankervereniging Nederland?

Laatste update: 26 augustus 2026