Mariëtte

Mariëtte Beentjes is mammacareverpleegkundige. Al dertien jaar begeleidt zij vrouwen met borstkanker in een academisch ziekenhuis, vanaf de diagnose tot en met de controles na afloop van de behandelingen. “Ik zie hoe ingrijpend deze diagnose is, emotioneel én lichamelijk. Dat blijft me iedere dag raken.”

Van de ene op de andere dag kan het leven volledig veranderen. Dat ziet Mariëtte regelmatig gebeuren. “Een vrouw voelt een afwijking in haar borst, gaat naar de huisarts en binnen enkele dagen staat haar wereld op z’n kop. Het bijzondere is dat veel vrouwen zich op dat moment helemaal niet ziek voelen. Een mammatumor doet meestal geen pijn. Juist daarom komt de diagnose vaak zo onverwacht binnen.”

“Het moment waarop een vrouw hoort dat zij borstkanker heeft, vergeet zij nooit,” vertelt Mariëtte. “Er is een leven vóór die datum en een leven erna. Dat zie je telkens weer. Vanaf dat moment komt er ontzettend veel op iemand af: onderzoeken, gesprekken, behandelingen en moeilijke keuzes. Hoewel we tegenwoordig veel kunnen betekenen met operaties, bestraling, hormoontherapie en chemotherapie, blijft de impact van de diagnose enorm.”

Tijdens de behandeling zijn er altijd mensen om je heen

Tijdens het behandeltraject staan zorgverleners voortdurend klaar. “We voeren gesprekken, geven uitleg, beantwoorden vragen, bieden perspectief en proberen gerust te stellen waar dat kan. De trein dendert eigenlijk in hoog tempo door. Er gebeurt zoveel dat er soms nauwelijks tijd is om stil te staan bij wat iemand allemaal meemaakt.”

Juist daarom ziet Mariëtte dat veel vrouwen pas later echt beseffen wat er gebeurd is. “Wanneer de behandelingen klaar zijn, verwachten mensen uit de omgeving vaak dat je verder kunt met je leven. Maar voor veel vrouwen begint dan juist een nieuwe fase. De ziekenhuisafspraken worden minder, de intensieve begeleiding valt weg en ineens moet je zelf je weg vinden.”

De stilte na de storm

Die periode na de behandelingen houdt Mariëtte al jaren bezig. “De mentale onzekerheid is vaak groot. Tijdens de behandeling word je als het ware gedragen door alle afspraken, onderzoeken en gesprekken. Er is steeds een volgende stap. Maar als dat allemaal achter de rug is, komt het veel meer op jezelf aan.”

Veel vrouwen worstelen volgens haar met vragen die niet zomaar verdwijnen. “Hoe houd ik mijn kwaliteit van leven hoog? Hoe ga ik om met de angst dat de ziekte misschien ooit terugkomt? Hoe leer ik weer vertrouwen op mijn lichaam? Dat zijn vragen die ik vaak hoor.”

Veel vrouwen krijgen daarnaast te maken met klachten die zij niet direct hadden verwacht. “Door antihormonale therapie of doordat de behandeling de eierstokfunctie beïnvloedt, kunnen overgangsklachten plotseling ontstaan of verergeren. Opvliegers, slaapproblemen, stemmingswisselingen, gewrichtsklachten, vermoeidheid of concentratieproblemen kunnen een grote impact hebben op het dagelijks leven. Toch zijn deze klachten vaak minder zichtbaar voor de buitenwereld. Juist daardoor voelen vrouwen zich soms niet begrepen.”

Mariëtte merkt dat deze klachten niet alleen lichamelijk belastend zijn. “Ze raken ook aan hoe iemand zichzelf ervaart. Je lichaam voelt anders, je energie is anders en soms herken je jezelf niet meer helemaal. Dat kan veel invloed hebben op je zelfvertrouwen en kwaliteit van leven. Daarom vind ik het belangrijk dat er aandacht is voor het hele plaatje, niet alleen voor de medische behandeling, maar ook voor hoe iemand zich voelt in het dagelijks leven.”

Volgens Mariëtte is herstel veel meer dan lichamelijk genezen. “Herstel is geen rechte lijn. Het is zoeken, terugvallen, opnieuw beginnen en langzaam weer vertrouwen krijgen. In jezelf en in je lichaam. Dat proces verdient aandacht.”

Zelfzorg, eigenwaarde en mildheid

Wat haar in haar werk blijft intrigeren, is hoe belangrijk zelfzorg uiteindelijk blijkt te zijn. “Uiteindelijk komt het vaak neer op mildheid naar jezelf. Tijd nemen voor ontspanning. Regelmatig bij jezelf inchecken. Leren luisteren naar wat je lichaam nodig heeft. En opnieuw vertrouwen krijgen in een lichaam dat je misschien in de steek heeft gevoeld.”

Daarmee bedoelt ze geen ingewikkelde of zweverige oplossingen. “Juist niet. Het gaat om heel praktische dingen. Erkennen dat je iets ingrijpends hebt meegemaakt. Jezelf de tijd gunnen om te herstellen. Niet voortdurend van jezelf verwachten dat alles weer moet zijn zoals vroeger. Dat vraagt vaak meer oefening dan mensen denken.”

Mariëtte ziet hoe waardevol het is wanneer vrouwen daarin stap voor stap hun weg vinden. “Ik vind het bijzonder om te zien dat iemand weer meer vertrouwen krijgt in zichzelf. Dat ze leert omgaan met onzekerheid zonder dat die voortdurend haar leven bepaalt. Dat ze weer ruimte voelt voor dingen die belangrijk zijn.”

"Herstel is geen rechte lijn. Het is zoeken, terugvallen, opnieuw beginnen en langzaam weer vertrouwen krijgen."

Kleine stappen, grote betekenis

Dat is ook waar Mariëtte haar voldoening uit haalt. “Ik zie iedere dag wat de diagnose borstkanker met een mens kan doen. Maar ik zie ook hoeveel veerkracht mensen hebben. Hoe zij, ondanks alles wat er gebeurd is, toch weer manieren vinden om verder te gaan.”

Na al die jaren blijft dat haar motivatie om dit werk te doen. “Niet omdat ik alle antwoorden heb, maar omdat ik vrouwen een stukje mag begeleiden in een van de meest kwetsbare periodes van hun leven. Als iemand zich gezien voelt, erkenning ervaart en weer wat meer vertrouwen krijgt in zichzelf en haar toekomst, dan maakt dat voor mij dit werk ongelooflijk waardevol.”

Er zijn verschillende instanties die begeleiding bieden na de (borstkanker)behandeling. Je vindt ze bijvoorbeeld in de verwijsgids bij kanker van IKNL. Hier vind je ook de website van Herstel na Borstkanker & Overgang.